Kemerboğazı Köprüsü ( tarihi adıyla Yenice Köyü Köprüsü veya Kemer Köprüsü), Anadolu’nun tarihi coğrafyasında, antik yolların ve Doğu Roma-Selçuklu güç mücadelelerinin merkezinde yer alan stratejik bir yapıdır.{C} Köprü ve bağlı olduğu Kemer Boğazı (Firigos / Phrygia Boğazı) geçidi, Orta Çağ ve Osmanlı dönemine ait birinci elden kaynaklarda ile yakın dönem tarihi-coğrafya araştırmalarında geniş bir yer tutmaktadır.
Kemerboğazı Köprüsü ve geçidinin yer aldığı temel tarihi kaynaklar, haritalar ve arşiv belgeleri şunlardır:
- Orta Çağ ve Bizans / Haçlı Kaynakları (12. Yüzyıl)
1176 yılındaki Miryokefalon Muharebesi ve Selçuklu-Bizans sınır ilişkilerini aktaran dönemin çağdaş kroniklerinde geçit, köprü ve nehir yatağı anlatımları mevcuttur:
Khoniates – Historia: Bizans ordusunun Sublaion ve Uluborlu hattından geçerek dar boğaza (Tzybritzi / Tzibritze) girmeden önce ve geçit boyunca ilerlediği güzergâhı, nehir yatağını ve köprü geçişlerini detaylandırır. Kinnamos – Epitome ( Tarih): İmparator Manuel Komnenos’un Menderes/Eğirdir-Hoyran havzasındaki ordugahlarını ve geçidin girişini betimleyen ana Bizans kaynaklarındandır. Süryani Mihail Kroniği (Chronique de Michel le Syrien): 12. yüzyılın sonlarında kaleme alınan eser, Selçuklu askerlerinin bölgedeki geçitler ile köprü başlarındaki tutumlarını ve coğrafi yapıyı doğrular.
- Osmanlı Dönemi Arşiv Belgeleri ve Vakfiyeler
Osmanlı döneminde köprü, İstanbul-Konya-Suriye güzergâhında veya bölgesel geçişlerde bir “derbent” (geçit güvenlik noktası) ve ulaşım aksı olarak kaydedilmişti
Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) Belgeleri:
Yenice Derbendi ve Yenice Köyü Köprüsü Kayıtları: Osmanlı arşivlerinde Kemer Boğazı’nın güvenliği, köprünün tamiri ve geçit vergilerine dair Yenice Derbendi ve Firigos Boğazı kayıtları yer almaktadır.Tapu Tahrir ve Evkaf Defterleri:Hamit Sancağı’na (Isparta/Eğirdir/Yalvaç bölgesi) ait vakıf ve derbent tahrirlerinde, köprü civarındaki yerleşimlerin ve geçit emniyetini sağlayan derbentçilerin görev ve yükümlülükleri kayıt altındadır.
- Tarihi Coğrafya ve Haritacılık Kaynakları (16.–17. Yüzyıl)
Pîrî Reis – Kitâb-ı Bahriye ve Coğrafya Haritaları: Göller Bölgesi, su yolları ve karayolu bağlantılarının çizildiği eski Osmanlı haritalarında boğaz ve köprü geçişleri sembolize edilmiştir. Kâtip Çelebi – Cihannümâ:Anadolu’nun karayolları, menzil noktaları ve geçitlerini anlatırken Firigos/Kemer Boğazı ile nehir üzerindeki geçiş noktalarına değinir.
- Yakın Dönem Tarihi Coğrafya ve Araştırma Eserleri (19.–21. Yüzyıl)
Modern dönemde köprü ve geçidin Miryokefalon Savaşı’ndaki yerini tespit etmek amacıyla yapılan bilimsel çalışmalarda bu kaynaklar genişçe analiz edilmiştir:

