Haber Detayı
16 Şubat 2020 - Pazar 15:14
 
O HAYIRSEVERLİĞİYLE GARİBANLARIN SEVGİLİSİYDİ
SÜLDÜRZADE’Yİ SEVGİLİLER GÜNÜNDE KAYBETTİK !.
YAŞAM Haberi
O HAYIRSEVERLİĞİYLE GARİBANLARIN SEVGİLİSİYDİ

tilla bey atalarından gelen yardımseverlik, modernlik duygusuyla: Dini bayramlarda çok sayıda cami ve gariban cami cemaatine yardım edecek kadar dindar, “ bale, tiyatro etkinlik-lerinin yokluğu gelişemeyeceğini” söyleyecek kadar da modern birisiydi.

   O’ nun sevgilisi  iki yakası bir araya gelmeyen garibanlardı. Isparta’ nın hayırsever iş adam-larından,  Atilla Süldür beyi bir Sevgililer Günü’ nde kaybettik!  Allah rahmet eylesin!.

    Yıllar öncesinden tanırdım.  Ancak tanışmamız 2009 yılındaki bir vergi ödül töreninde oldu. Akdeniz’deki köşe yazımı okumuş olmalı ki; rahmetli  fırsatını bulup hem tebrik etti hem de eleştirsini söylediler. Konuşmalarını hep yapıcı ve samimi bulduğumu söylemeliyim.

   İki yıl öncesinde Atina Üniversitesi hocalarından Isparta Eğirdir Nis adası Rum torunların-dan Prof. Dr. Andon Kazancıoğlu ile yaptığım tarih sohbetinde şahsıma söylemişti. Isparta’ daki tarihi ailelerden birisinin de “Süldürzadeler” olduğundan da bahsetmişlerdi.

   Isparta’ nın geçmişiyle ilgili Vakay-ı Name tutan Psidya (Osmanlı Isparta Bölgesi) Ortodoks Metropolitliği kayıtlarına ulaşmamı sağladı Prof. Andon bey. Isparta tarihini, Süldürzadeleri tanıma, Isparta’ mızı tanıtma fırsatım oldu. Son çıkan üç kitabımda Atina Üniversitesi Tarih kürsüsünün belgesel belgeleri kitabımda gören Atilla Süldür bey beni tebrik etmişti.

   Rahmetli Süldürzade  İsmail Atilla Isparta Yayla mahallesinde 26.06.1936’da doğar. Annesi Zekiye Hanım, babası Isparta’ nın tüccarlarından, İsmail Hakkı oğlu  Mehmet Vehbi’ dir..

  Büyük büyük dedeleri 1241’ lerde yani  Büyük büyük dedesi Anadolu Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Keyhüsrev  döneminde çok güvenilen  Türkmen obasından oldukları için  Atabey - Kuleönü Gümrük kapısı Ağası (Başmemuru) olarak Konya’ dan gönderilir.                                   

   Isparta henüz Büyük İskender Rumlarının elindedir. 40 Yaşına geldiklerinde Kuleönü yer-leşkesinde yerleşme, evlenme fırsatı bulan ataları Kuleönü’ nde ziraatla meşgul olurlar.

   Selçuklu gümrük kapısı görevlisi iken boş vakitlerinde, eski Orta  Asya Türk  oyunlarından Pohaça oynamakta vakit geçirirler. Oynanan ağaç topun, oyun icabı toprakta sürüklenmesi, sürdürülmesi ile oynanan eski Türk oyunu Pohaça oynanırken seyirci Gümrük kapısı koruma-larının aksan ya da şive icabı, oyunun heyecanından topu “sürdür-sürdür” diye bağıran seyir-ci grubu lakap olarak Süldürağa veya Süldürzade olarak aile geniş ailesinin lakap-ismi Süldürzade olarak geçer. 1934’te deki Soyadı kanunu gereği Soyadları “Süldür” olur..

  Selçuklu,Hamidoğulları dönemlerinden sonra Isparta Osmanlı’ nın eline geçişiyle birlikte; Süldürzadelerin silsile devam eden Kuleönü gümrük kapısı görevlilikleri sona erer.                      Son Selçuklu  Uç Bey’ i ve Hamidoğlu Eğirdir ve Isparta ilk  Subaşısı (Valisi) Kutlubey’ in lütuflarıyla Kuleönü’ nde geniş bir arazi kendilerine (Kuleönü Çiftliği) verilir.                   

  Osmanlı yönetimi boyunca yani 1241 den 1926’ya kadar 685 yıl Süldürzadeleri Isparta yönetiminde, ticaret ve ziraat ve de hayırişlerinde ses yaptıklarını görürüz..

  Dede Süldürzade Mehmet Nadir efendiyi: 1.TBMM Yeni Türkiye Cumhuriyet  kurucu Isparta milletvekilliği, Isparta Ön mahkeme (Bidayet) üyeliği, Isparta’ nın ilk Müslüman hukukçu avukatı, Büyük Atatürk’ün Hukuk danışmanlığı, Isparta 1914- 1923 Belediye Başkan yardım-cılığı ve Başkanı olarak;  Isparta Kuvvay-ı Milliye  üyeliğinde görürüz.

  Isparta Kurtuluş Savaşı Kahramanlarından Gelendost Avşar’dan Tahirpaşzadeoğlu Hafız İbrahim Demiralay’ ın Demiralay beyin çete- birlikleri Nazilli Köşk istikametinde Yunanlıların  muhemel ilerleyişlerini durdurmak için yedek birlik olarak, Batı Cephesi Kumandanı Ali Fuat Cebesoy tarafından Isparta sancağı dışında görevlendirilmesi üzerine Isparta’nın güvenliği Milletvekili Süldürzade Mehmet Nadir beye kalır.

   1914’ te can kayıplı Isparta Depremi ardından Kuleönü çiftliklerinde bulunan buğday depo-larından at arabalar dolusu buğdayın ekmek yapımı için Eğirdir, Isparta Emre mahallesi Rumlara ait fırınlara taşıtır. Karşılıksız aylarca depremzedeler için ekmek yapılır.

  Kuleönü Süldürzade çiftlik Hanı’ nda toplanan Hacı adayları  Osmanlı yönetimi dönemlerin-de buradan karşılıksız takviye almışlar, Çiftlik Otel Han’ ı dûa ve toplanma yeri olmuştur...

  Kurtuluş Savaşı 1921 Isparta Kuvayı Milliye Belediye Başkanı, Isparta Milletvekili olarak üyesi Atilla Süldür beyin babasının dedesi Süldürzade Nadir Süldür beyin güç görevler üslen-diği görülür. Muhtemel  Isparta’ nın İtalyan, Dinar yönünden de Yunan işgaline uğramaması için korunmasında Isparta için silah alımı görevi verilir. Isparta Kuvayı Milliye Teşkilatı ikinci başkanı , Mevlevi  Şeyhi  Ali Dede Efendi ve Isparta Jandarma Kumandan yardımcısı ile birlikte Antalya Kaş- Kalkan deniz açıklarında bekleyen İtalyan Silah kaçakçılarından 210 adet Kuvayı Milliye onayı ile silah (Mavzer)  alır. Gerekli borç parayı Emre mahallesi varlıklı Rum hayırsever Sakallı Gadine hanımdan 1040 kuruş borç alır.

  Isparta muhtemel Yunan ve İtalyan işagalinden kurtulur. Süldürzadeler vatan kahramanı olarak tarihe geçer. Bazı fesat insanlarca iftiralar da atılsa; Süldürzadeler yardımseverlilikleri-yle tanınırlar.

  1921 kurtuluş savaşı yardımlarının Sandıklı istikametinden ulşaması için Isparta’ lı Aloğlu lakaplı Ali Oğlu adlı vatansever at arabacının yönetiminde Kurtuluş Savaşı Isparta                   (8 at arabası filoluk, 20 katırlık) yardım filosu kuran Süldürzadelerin bu iyiliğini unutmayan Mustafa Kemal Atatürk Süldürzade Mehmet Nadir Beyi Isparta Milletvekili olarak seçtirir.

Kuleönü Süldürzadeler çiftliği Kurtuluş savaşı yardımları için yardım deposu olarak kullanılır.

  Süldürzadelerin Geyran (Direkli ) köyünde davar çiftlikleri vardır. Yıllarca bu çiftlikten Ramazan  ayında ve Kurban bayramlarında 300-500 davarı feda ederek fakir ailelere geceleyin evlerine çalışanlarınca dağıttırmasıyla, yardımseverlilikleriyle ünlenirler, halkın dûalarını alırlar..

  Aynı davranışı Cumhuriyet döneminde de gösteren Süldürzadeler bu defa 1924 Lozan Mübadilleri (Macurlar) Selanik’ ten Isparta’ ya geldiklerinde paralı parasız Kuleönü Süldür-zadeler çiftliğinden çok sayıda toprağı Mübadillere bağışlarlar.                                                        

   1913’ te de yine Dinar Karakuyu yönünden gelen Demiryolu hattının Eğirdire geçişinde km’ lerce  arazisini Devlet Demiryolları demir yolu ve Gar binası için bağışlarlar..

  2020 Şuatı’ nda Sevgililer gününde kaybettiğimiz Süldürzade İsmail Atilla Süldür bey, tam bir ataları gibi hayırseverdi. Çok sayıda ticari çalışanlarına ekmek vermekte!.  Huzurevi vakfındaki uzun süre karşılıksız hizmeti, Dereboğazı yolu, Süleyman Demirel Havameydanı, Organiza Sanayi bölgesi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Davras Kayak merkezi yapımı gibi diğer spor kulüplerinde, hayır işlerinde görürüz rahmetli Süldürzade Atilla beyi.

  İnşallah oğul Süldürzade Mustafa Nadir bey “Süldürzadeler geleneğini” sürdürür!.

 1060’ larda Orta Asya' dan göç eden Türk nüfusunun Kerkük’ e, oradan da Konya’ ya, daha sonra Kuleönü’ nde son bulan tarihi Süldürzadeler göçü Isparta’ da hitam bulur. Tarih kokan geniş Süldürzade hayırseverlerinden birisini, rahmetli İsmail Atilla Süldür beyi kaybetmenin üzüntüsüyle...

Bayram Aygün: 2020/ISPARTA

Kaynak: () - Muhbir32 Editör: Muhbir32
Etiketler: O, HAYIRSEVERLİĞİYLE, GARİBANLARIN, SEVGİLİSİYDİ,
Yorumlar
Haber Yazılımı